Một trong những lỗi khiến thí sinh mất điểm đáng tiếc trong IELTS Listening chính là không nghe ra âm “s/es”, hoặc điền sai số ít – số nhiều. Điều này dẫn đến việc trả lời sai dù bạn hiểu đúng nội dung.

Đây không phải do tai kém, mà phần lớn là do thiếu chiến lược dự đoán và chưa biết cách khai thác ngữ pháp – ngữ cảnh trong đề bài.

Trong bài viết này, mình sẽ hướng dẫn bạn cách nhận biết khi nào cần thêm “s/es” và khi nào không, dựa trên những phương pháp đã giúp rất nhiều học viên tại The SOL Education cải thiện Listening của mình.

1. Dự đoán bằng Article trước khi nghe – mẹo đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả

Trước khi audio bắt đầu, hãy nhìn phần câu hoặc đáp án yêu cầu điền. Article sẽ cho bạn biết rất nhiều thông tin:

✔ a / an → 100% số ít, KHÔNG có “s”

Ví dụ:
You will need to bring a ___ to the workshop.
→ Chắc chắn điền danh từ số ít.

✔ Không có article → khả năng rất cao là plural (có s/es)

Đặc biệt là khi bài nói về:

• reasons

• problems

• activities

• benefits

• items

• facilities

• features

Trong phần lớn trường hợp, bài Listening mô tả danh sách nên danh từ thường ở dạng số nhiều.

✔ the → khó đoán, vì dùng cho cả số ít và số nhiều

Trường hợp này bạn không thể dự đoán 100%, nhưng vẫn có thể kết hợp với ngữ cảnh và collocations (sẽ nói ở phần dưới).

2. Dựa vào cấu trúc liền kề: “and”, “or”, “one of”, “many”, “several” …

Trong Listening, bạn phải liên tục quan sát mối quan hệ giữa các từ trong câu.

✔ and → thường liệt kê ≥ 2 → khả năng cao plural

Ví dụ: local traditions and crafts → chắc chắn số nhiều.

✔ one of the + plural noun

Bất cứ khi nào bạn thấy “one of the”, danh từ phía sau luôn phải thêm s/es.

✔ many / several / a number of → luôn plural

✔ much / little → uncountable → không có “s”

Dựa vào những dấu hiệu này, bạn có thể dự đoán đúng 80% số ít – số nhiều ngay cả trước khi nghe.

3. Collocations – chìa khóa để đoán mà không cần nghe rõ “s”

Người học Listening giỏi không phải vì họ nghe được hết, mà vì họ đoán chính xác dựa trên hiện tượng đi kèm từ vựng (collocation).

Ví dụ:

• take notes → luôn số nhiều

• make improvements → plural

• do research → uncountable

• give advice → uncountable

• pay fees → plural

Khi bạn quen collocation, bạn có thể đoán đáp án “should be plural” ngay cả khi âm “s” gần như không nghe thấy.

4. Dự đoán bằng ngữ cảnh trước khi audio chạy

Trước mỗi Section, hãy tự hỏi:

• Đây có phải dạng liệt kê không?

• Người nói đang mô tả một thứ hay nhiều thứ?

• Ngữ cảnh đang nói về options, reasons, features, hoặc steps? Nếu có → đa phần là plural.

Đây là kỹ năng mà học viên của The SOL Education được luyện liên tục:
Không đợi nghe mà phải dự đoán trước – nghe chỉ để xác nhận.

5. Chấp nhận sự thật: Nhiều âm “s” trong Listening gần như biến mất

Đặc biệt với giọng Anh – Úc, âm “s/es” trong các từ như:

• texts

• facts

• costs

• topics

rất nhẹ, đôi khi nghe như không có gì cả.

Vì vậy:

• Không được “đợi” để nghe rõ âm “s”.

• Hãy để logic và ngữ pháp dẫn dắt bạn, không phải đôi tai.

6. Review thật nhanh sau khi nghe – thói quen giúp tăng 0.5 band

Khi có 10–15 giây cuối mỗi phần, hãy quét lại đáp án:

• Câu nói về nhiều thứ nhưng bạn lại điền số ít → thêm “s”.

• Câu nói về uncountable noun nhưng bạn lỡ thêm “s” → xoá ngay.

Rất nhiều học viên tại SOL cải thiện 3–5 điểm mỗi bài chỉ nhờ kỹ năng này.

7. Luyện nghe “s/es” bằng 2 phương pháp khoa học: Slow Dictation & Fast Dictation

Đây là phương pháp mà mình hay gợi ý cho các học viên:

- Slow Dictation

Nghe chậm → phân biệt ending sounds (/s/, /z/, /ɪz/) → nhận ra từng âm cuối.

- Fast Dictation

Nghe tốc độ thật → tập “không nghe được nhưng đoán đúng” dựa vào cấu trúc, collocation và context.

Chỉ sau 1–2 tuần, học viên thường:
✔ nghe chính xác plural
✔ dự đoán nhanh hơn
✔ tối ưu hóa điểm nghe trống sập bẫy

Kết luận

IELTS Listening là bài kiểm tra:

• ngữ pháp

• khả năng dự đoán

• hiểu ngữ cảnh
  không chỉ đơn thuần là nghe âm.

Vậy nên, muốn nghe ra “s/es” → phải luyện dự đoán, không phải luyện tai. Nếu bạn kết hợp 7 chiến lược trên, tôi tin chắc rằng lỗi “bỏ sót âm s/es” sẽ giảm đáng kể — và bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều điểm trong bài thi.