A
Shortly before his death, Marlon Brando was working on a series of instructional videos about acting, to he called “Lying for a Iiving”. On the surviving footage, Brando can he seen dispensing gnomic advice on his craft to a group of enthusiastic, if somewhat bemused, Hollywood stars, including Leonardo Di Caprio and Sean Penn. Brando also recruited random people from the Los Angeles street and persuaded them to improvise (the footage is said to include a memorable scene featuring two dwarves and a giant Samoan). “If you can lie, you can act.” Brando told Jod Kaftan, a writer for Rolling Stone and one of the few people to have viewed the footage. “Are you good at lying?” asked Kaftan. “Jesus.” said Brando, “I’m fabulous at it”.
B
Brando was not the first person to note that the line between an artist and a liar is a line one. If art is a kind of lying, then lying is a form of art, albeit of a lower order-as Oscar Wilde and Mark Twain have observed. Indeed, lying and artistic storytelling spring from a common neurological root-one that is exposed in the cases of psychiatric patients who suffer from a particular kind of impairment. Both liars and artists refuse to accept the tyranny of reality. Both carefully craft stories that are worthy of belief – a skill requiring intellectual sophistication, emotional sensitivity and physical self-control (liars are writers and performers of their own work). Such parallels are hardly coincidental, as I discovered while researching my book on lying.
C
A case study published in 1985 by Antonio Damasio, a neurologist, tells the story of a middle-aged woman with brain damage caused by a series of strokes. She retained cognitive abilities, including coherent speech, but what she actually said was rather unpredictable. Checking her knowledge of contemporary events, Damasio asked her about the Falklands War. In the language of psychiatry, this woman was “confabulating”. Chronic confabulation is a rare type of memory problem that affects a small proportion of brain damaged people. In the literature it is defined as “the production of fabricated, distorted or misinterpreted memories about oneself or the world, without the conscious intention to deceive”. Whereas amnesiacs make errors of omission, there are gaps in their recollections they find impossible to fill – confabulators make errors of commission: they make tilings up. Rather than forgetting, they are inventing. Confabulating patients are nearly always oblivious to their own condition, and will earnestly give absurdly implausible explanations of why they’re in hospital, or talking to a doctor. One patient, asked about his surgical sear, explained that during the Second World War he surprised a teenage girl who shot him three times in the head, killing him, only for surgery to bring him back to life. The same patient, when asked about his family, described how at various times they had died in his arms, or had been killed before his eyes. Others tell yet more fantastical tales, about trips to the moon, fighting alongside Alexander in India or seeing Jesus on the Cross. Confabulators aren’t out to deceive. They engage in what Morris Moseovitch, a neuropsychologist, calls “honest lying”. Uncertain and obscurely distressed by their uncertainty, they are seized by a “compulsion to narrate”: a deep-seated need to shape, order and explain what they do not understand. Chronic confabulators are often highly inventive at the verbal level, jamming together words in nonsensical but suggestive ways: one patient, when asked what happened to Queen Marie Antoinette of France, answered that she had been “suicided” by her family. In a sense, these patients are like novelists, as described by Henry James: people on whom “nothing is wasted”. Unlike writers, however, they have little or no control over their own material.
D
The wider significance of this condition is what it tells us about ourselves. Evidently, there is a gushing river of verbal creativity in the normal human mind, from which both artistic invention and lying are drawn. We are born storytellers, spinning, narrative out of our experience and imagination, straining against the leash that keeps us tethered to reality. This is a wonderful thing; it is what gives us out ability to conceive of alternative futures and different worlds. And it helps us to understand our own lives through the entertaining stories of others. But it can lead us into trouble, particularly when we try to persuade others that our inventions are real. Most of the time, as our stories bubble up to consciousness, we exercise our cerebral censors, controlling which stories we tell, and to whom. Yet people lie for all sorts of reasons, including the fact that confabulating can be dangerously fun.
E
During a now-famous libel case in 1996, Jonathan Aitken, a former cabinet minister, recounted a tale to illustrate the horrors he endured after a national newspaper tainted his name. The case, which stretched on for more than two years, involved a series of claims made by the Guardian about Aitken’s relationships with Saudi arms dealers, including meetings he allegedly held with them on a trip to Paris while he was a government minister. Whitt amazed many in hindsight was the sheer superfluity of the lies Aitken told during his testimony. Aitken’s case collapsed in June 1997, when the defence finally found indisputable evidence about his Paris trip. Until then, Aitken’s charm, fluency and flair for theatrical displays of sincerity looked as if they might bring him victory, they revealed that not only was Aitken’s daughter not with him that day (when he was indeed doorstepped), but also that the minister had simply got into his car and drove off, with no vehicle in pursuit.
F
Of course, unlike Aitken, actors, playwrights and novelists are not literally attempting to deceive us, because the rules are laid out in advance: come to the theatre, or open this book, and we’ll lie to you. Perhaps this is why we fell it necessary to invent art in the first place: as a safe space into which our lies can be corralled, and channeled into something socially useful. Given the universal compulsion to tell stories, art is the best way to refine and enjoy the particularly outlandish or insight till ones. But that is not the whole story. The key way in which artistic “lies” differ from normal lies, and from the “honest lying” of chronic confabulators, is that they have a meaning and resonance beyond their creator. The liar lies on behalf of himself; the artist tell lies on behalf of everyone. If writers have a compulsion to narrate, they compel themselves to find insights about the human condition. Mario Vargas Llosa has written that novels “express a curious truth that can only he expressed in a furtive and veiled fashion, masquerading as what it is not.” Art is a lie whose secret ingredient is truth.
Reading Passage 2 has six paragraphs, A-F.
Choose the correct heading for each paragraph from the list of headings below.
Write the correct number, i-viii, in boxes 14-19 on your answer sheet.
List of Headings
i Unsuccessful deceit
ii Biological basis between liars and artists
iii How to lie in an artistic way
iv Confabulations and the exemplifiers
v The distinction between artists and common liars
vi The fine line between liars and artists
vii The definition of confabulation
viii Creativity when people lie
14 Paragraph A
15 Paragraph B
16 Paragraph C
17 Paragraph D
18 Paragraph E
19 Paragraph F
Choose TWO letters, A-E.
Write the correct letters in boxes 20-21 on your answer sheet.
Which TWO of the following statements about people suffering from confabulation are true?
A They have lost cognitive abilities.
B They do not deliberately tell a lie.
C They are normally aware of their condition
D They do not have the impetus to explain what they do not understand.
E They try to make up stories.
Choose TWO letters, A-E.
Write the correct letters in boxes 22-23 on your answer sheet.
Which TWO of the following statements about playwrights and novelists are true?
A They give more meaning to the stories.
B They tell lies for the benefit of themselves.
C They have nothing to do with the truth out there.
D We can be misled by them if not careful.
E We know there are lies in the content.
Complete the summary below.
hoose NO MORE THAN TWO WORDS from the passage for each answer.
Write your answers in boxes 24-26 on your answer sheet.
A 24………………………. accused Jonathan Aitken, a former cabinet minister, who was selling and buying with 25……………………… Aitken’s case collapsed in June 1997, when the defence finally found indisputable evidence about his Paris trip. He was deemed to have his 26…………………….. They revealed that not only was Aitken’s daughter not with him that day, but also that the minister had simply got into his car and drove off, with no vehicle in pursuit.
14. vi
15. ii
16. iv
17. viii
18. i
19. v
20. B
21. E
22. A
23. E
24. national newspaper
25. arms dealers
26. victory
Không lâu trước khi qua đời, Marlon Brando đang thực hiện một loạt video hướng dẫn về diễn xuất, anh ấy gọi là “Lying for a living”. Trong đoạn phim còn sót lại, có thể thấy Brando đang đưa ra lời khuyên thần kỳ về nghề của mình cho một nhóm cho cùng nhóm người có chung niềm đam mê như Hollywood nhiệt tình bao gồm Leonardo Di Caprio và Sean Penn. Brando cũng tuyển dụng những người ngẫu nhiên trên đường phố Los Angeles và thuyết phục họ ứng biến (đoạn phim được cho là bao gồm một cảnh đáng nhớ có hai người lùn và một người Samoa khổng lồ). “Nếu bạn có thể nói dối, bạn có thể hành động.” Brando nói với Jod Kaftan, một nhà văn của Rolling Stone và là một trong số ít người đã xem đoạn phim. “Bạn có giỏi nói dối không?” Kaftan hỏi. “Chúa ơi.” Brando nói, “Tôi rất giỏi về nó”.
Brando không phải là người đầu tiên lưu ý rằng ranh giới giữa một nghệ sĩ và một kẻ nói dối là một ranh giới. Nếu nghệ thuật là một kiểu nói dối, thì nói dối là một hình thức nghệ thuật, mặc dù ở cấp thấp hơn – như Oscar Wilde và Mark Twain đã nhận xét. Thật vậy, nói dối và nghệ thuật kể chuyện bắt nguồn từ một gốc rễ thần kinh phổ biến – một gốc rễ bộc lộ trong các trường hợp bệnh nhân tâm thần mắc một loại khuyết tật đặc biệt. Cả kẻ nói dối và nghệ sĩ đều từ chối chấp nhận sự bạo ngược của thực tế. Cả hai đều cẩn thận tạo ra những câu chuyện đáng tin cậy – một kỹ năng đòi hỏi sự tinh tế về trí tuệ, sự nhạy cảm về cảm xúc và khả năng tự kiểm soát thể chất (những kẻ nói dối là nhà văn và người thực hiện tác phẩm của chính họ). Những điểm tương đồng như vậy hầu như không phải là ngẫu nhiên, như tôi đã phát hiện ra khi nghiên cứu cuốn sách của mình về nói dối.
Một nghiên cứu được xuất bản vào năm 1985 bởi Antonio Damasio, một nhà thần kinh học, kể câu chuyện về một phụ nữ trung niên bị tổn thương não do một loạt cơn đột quỵ. Cô ấy vẫn giữ được khả năng nhận thức, bao gồm cả khả năng nói mạch lạc, nhưng những gì cô ấy thực sự nói lại khá khó đoán. Kiểm tra kiến thức của cô về các sự kiện đương đại, Damasio hỏi cô về Chiến tranh Falklands. Theo ngôn ngữ của tâm thần học, người phụ nữ này là người “gây rối”. Sự nhầm lẫn mãn tính là một loại vấn đề về trí nhớ hiếm gặp, ảnh hưởng đến một tỷ lệ nhỏ những người bị tổn thương não. Trong văn học, nó được định nghĩa là “việc tạo ra những ký ức bịa đặt, bóp méo hoặc hiểu sai về bản thân hoặc thế giới mà không có ý định đánh lừa một cách có ý thức”. Trong khi những người mất trí nhớ mắc lỗi do bỏ sót, thì có những khoảng trống trong ký ức của họ mà họ thấy không thể lấp đầy được – những kẻ bịa đặt mắc lỗi khi thực hiện: họ bịa đặt. Thay vì quên, họ đang phát minh. Những bệnh nhân bịa chuyện gần như luôn không biết gì về tình trạng của mình và sẽ nghiêm túc đưa ra những lời giải thích vô lý đến mức khó tin về lý do tại sao họ phải nhập viện hoặc nói chuyện với bác sĩ. Một bệnh nhân, khi được hỏi về cuộc phẫu thuật của anh ta, giải thích rằng trong Thế chiến thứ hai, anh ta đã bất ngờ bị một cô gái tuổi teen bắn ba phát vào đầu, giết chết anh ta, chỉ để phẫu thuật khiến anh ta sống lại. Cũng bệnh nhân đó, khi được hỏi về gia đình anh ta, đã mô tả họ đã nhiều lần chết trong vòng tay anh ta, hoặc bị giết ngay trước mắt anh ta. Những người khác kể những câu chuyện kỳ lạ hơn, về những chuyến du hành tới mặt trăng, chiến đấu bên cạnh Alexander ở Ấn Độ hoặc nhìn thấy Chúa Giêsu trên Thập giá. Những người nói chuyện phiếm không phải để lừa dối. Họ tham gia vào điều mà Morris Moseovitch, một nhà tâm lý học thần kinh, gọi là “nói dối thành thật”. Không chắc chắn và rõ ràng là đau khổ vì sự không chắc chắn của mình, họ bị “bắt buộc phải kể lại”: một nhu cầu sâu xa để định hình, sắp xếp và giải thích những gì họ không hiểu. Những người bịa chuyện mãn tính thường rất sáng tạo ở cấp độ lời nói, ghép các từ lại với nhau theo những cách vô nghĩa nhưng gợi ý: một bệnh nhân, khi được hỏi chuyện gì đã xảy ra với Nữ hoàng Marie Antoinette của Pháp, đã trả lời rằng cô ấy đã bị gia đình “tự sát”. Theo một nghĩa nào đó, những bệnh nhân này giống như những tiểu thuyết gia, như Henry James đã mô tả: những người “không có gì là lãng phí”. Tuy nhiên, không giống như các nhà văn, họ có rất ít hoặc không có quyền kiểm soát đối với tài liệu của chính họ.
Ý nghĩa bao quát hơn của tình trạng này là những gì nó cho chúng ta biết về bản thân. Rõ ràng là có một dòng sông sáng tạo bằng lời nói tuôn trào trong tâm trí con người bình thường, từ đó cả phát minh nghệ thuật và dối trá đều được rút ra. Chúng ta sinh ra đã là những người kể chuyện, quay cuồng, tường thuật từ kinh nghiệm và trí tưởng tượng của mình, căng thẳng chống lại sợi dây buộc chúng ta vào thực tế. Đây là một điều tuyệt vời; nó là thứ mang lại cho chúng ta khả năng quan niệm về những tương lai thay thế và những thế giới khác. Và nó giúp chúng ta hiểu cuộc sống của chính mình thông qua những câu chuyện giải trí của người khác. Nhưng nó có thể khiến chúng ta gặp rắc rối, đặc biệt khi chúng ta cố gắng thuyết phục người khác rằng những phát minh của chúng ta là có thật. Hầu hết thời gian, khi những câu chuyện của chúng ta nổi lên trong ý thức, chúng ta sử dụng bộ não kiểm duyệt của mình, kiểm soát những câu chuyện chúng ta kể và cho ai. Tuy nhiên, mọi người nói dối vì đủ loại lý do, bao gồm cả việc bịa đặt có thể thú vị một cách nguy hiểm.
Trong một vụ án phỉ báng nổi tiếng vào năm 1996, Jonathan Aitken, cựu bộ trưởng nội các, đã kể lại một câu chuyện để minh họa cho nỗi kinh hoàng mà ông phải chịu đựng sau khi một tờ báo quốc gia bôi xấu tên ông. Vụ án kéo dài hơn hai năm, liên quan đến một loạt tuyên bố của Guardian về mối quan hệ của Aitken với các đại lý vũ khí của Ả Rập Xê Út, bao gồm cả các cuộc gặp mà anh ta bị cáo buộc đã tổ chức với họ trong chuyến đi tới Paris khi anh ta còn là bộ trưởng chính phủ. Whitt đã khiến nhiều người ngạc nhiên khi nhận thức muộn màng những lời dối trá mà Aitken đã nói trong lời khai của mình là hoàn toàn thừa. Vụ án của Aitken sụp đổ vào tháng 6 năm 1997, khi người bào chữa cuối cùng đã tìm thấy bằng chứng không thể chối cãi về chuyến đi Paris của anh ta. Cho đến lúc đó, sự duyên dáng, lưu loát và sự tinh tế trong việc thể hiện sự chân thành trên sân khấu của Aitken dường như có thể mang lại cho anh ta chiến thắng. Họ tiết lộ rằng không chỉ con gái của Aitken không ở cùng anh ta vào ngày hôm đó (khi anh ta thực sự bước vào ngưỡng cửa), mà cả bộ trưởng đã có chỉ cần lên xe của anh ta và lái đi, không có phương tiện nào đuổi theo.
Tất nhiên, không giống như Aitken, các diễn viên, nhà viết kịch và tiểu thuyết gia không cố gắng lừa dối chúng ta theo đúng nghĩa đen, bởi vì các quy tắc đã được đặt ra từ trước: hãy đến rạp chiếu phim, hoặc mở cuốn sách này ra, và chúng tôi sẽ nói dối bạn. Có lẽ đây là lý do tại sao chúng ta cảm thấy cần thiết phải phát minh ra nghệ thuật ngay từ đầu: như một không gian an toàn mà những lời nói dối của chúng ta có thể được tập hợp lại và chuyển thành một thứ gì đó hữu ích cho xã hội. Với xu hướng kể chuyện phổ biến, nghệ thuật là cách tốt nhất để tinh chỉnh và tận hưởng những điều đặc biệt kỳ lạ hoặc sâu sắc cho đến những câu chuyện. Nhưng đó không phải là toàn bộ câu chuyện. Điểm mấu chốt khiến những “lời nói dối” nghệ thuật khác với những lời nói dối thông thường, và với “lời nói dối thành thật” của những kẻ bịa đặt kinh niên, là chúng có ý nghĩa và tiếng vang vượt xa người tạo ra chúng. Kẻ nói dối nhân danh chính mình; nghệ sĩ nói dối thay cho mọi người. Nếu nhà văn bắt buộc phải tường thuật, họ buộc mình phải tìm ra những hiểu biết sâu sắc về thân phận con người. Mario Vargas Llosa đã viết rằng tiểu thuyết “thể hiện một sự thật gây tò mò mà chỉ anh ta mới có thể thể hiện theo cách lén lút và che đậy, ngụy trang như những gì không phải vậy.” Nghệ thuật là một lời nói dối mà nhân tố bí mật của nó lại là sự thật.
