Kỹ năng nghe là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi học một ngôn ngữ mới. Tuy nhiên, đối với nhiều người mới bắt đầu, việc luyện nghe có thể là một thử thách lớn. Bạn có thể cảm thấy mất phương hướng khi không hiểu nội dung hoặc không biết bắt đầu từ đâu. Trong bài viết này, SOL sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết để tự luyện nghe hiệu quả, giúp bạn dần cải thiện khả năng của mình nhé.

1. Xác định mục tiêu và kế hoạch học tập

1.1. Đặt mục tiêu cụ thể

Khi mới bắt đầu, hãy xác định mục tiêu rõ ràng cho quá trình học. Việc có một mục tiêu cụ thể sẽ giúp bạn đi đúng hướng, và việc luyện nghe tiếng Anh cũng vậy, hãy tạo cho mình một mục tiêu khi luyện nghe. Ví dụ:

• Nghe để hiểu ý chính: Hiểu được thông điệp chính của đoạn hội thoại mà không cần nắm hết từng từ.
• Nghe để hiểu chi tiết: Bắt được các từ khóa quan trọng và nội dung cụ thể.
• Nghe để bắt chước phát âm: Học cách phát âm và ngữ điệu của người bản ngữ.

1.2. Lập kế hoạch luyện nghe

Chắc chắn rồi, sau đó, hãy lên cho mình một kế hoạch luyện nghe cụ thể. Bạn hãy cố gắng dành 15-30 phút mỗi ngày để luyện nghe. Bạn có thể chia quá trình học thành ba giai đoạn: nghe thụ động, nghe chủ động và nghe chi tiết.

2. Các bước luyện nghe cho người mới bắt đầu

Với các bạn bắt đầu luyện nghe, SOL gợi ý cho các bạn những bước thực hiện như sau:

2.1. Bước 1: Chọn nguồn nghe phù hợp

Các bạn có thể bắt đầu với các nguồn nghe đơn giản và dễ tiếp cận như nghe nhạc, phim ảnh, video... Bạn có thể nghe một số nguồn nghe hoàn toàn miễn phí như

• Podcast: The English We Speak, VOA Learning English.
• Video: Rachel’s English, Learn English with TV Series trên YouTube.

Bên cạnh đó, nếu có thể, hãy tìm kiếm các nguồn nghe được thiết kế riêng cho người học mới bắt đầu. Phía cuối bài viết này, SOL sẽ tặng các bạn ebook "20 ngày luyện nghe" với 20 bài học được thiết kế phù hợp cho người tự học nghe tiếng Anh, ở level bắt đầu nhé. 

2.2. Bước 2: Luyện nghe thụ động

Ở giai đoạn này, bạn có thể bắt đầu với việc luyện nghe thu động, tức là nghe để quen với tiéng Anh. Bạn hãy nghe nhạc, xem phim hoặc nghe podcast mà không cần tập trung hiểu hết nội dung. Mục tiêu là làm quen với âm thanh và nhịp điệu của ngôn ngữ.

Ví dụ, khi nghe một bài hát như "Let it be" của The Beatles, bạn có thể nhận ra cụm từ lặp lại: "Let it be, let it be, let it be, let it be. Speaking words of wisdom, let it be."

2.3. Bước 3: Luyện nghe chủ động

Sau khi đã quen với âm thanh và nhịp điệu tiếng Anh, chúng ta chuyển sang bước luyện nghe chủ động, tức nghe và cố gắng hiểu nội dung. Hãy chọn một đoạn ngắn (1-2 phút), nghe và ghi chú ý chính. Sau đó, kiểm tra lại bằng phụ đề, nghe đi nghe lại để hiểu nội dung chính của đoạn nghe đó.

Ví dụ: Khi nghe một đoạn tin tức:
"The weather today will be sunny in the morning but rainy in the afternoon."

Hãy thử ghi lại nội dung bạn nghe được và so sánh với script nhé. 

2.4. Luyện nghe và ghi chép (dictation)

Nghe và viết lại từng từ hoặc câu trong đoạn nghe. Phương pháp này giúp bạn nhận biết chính xác từ vựng và cải thiện phát âm.

Ví dụ: Nghe câu: "I usually wake up at 7 o’clock." Ghi lại chính xác để kiểm tra kỹ năng nhận biết từ.

2.5. Shadowing

Một trong những điều lưu ý dành cho các bạn khi luyện nghe chính là kết hợp để luyện phát âm bằng cách shadowing. Bạn có thể nghe và lặp lại các câu trong bài nghe để cải thiện phát âm và ngữ điệu của mình nhé. 

Ví dụ: Nghe câu: "Can I have a cup of coffee, please?" Sau đó, tự nói lại với giọng tự nhiên nhất.

3. Các mẹo và lưu ý khi luyện nghe

• Bắt đầu từ nội dung dễ: Đừng chọn những bài nghe quá khó khi bạn mới bắt đầu. Chọn bài nghe quá khó sẽ dẫn đến việc nản chí ngay từ khi bắt đầu. Hãy nghe những nội dung cơ bản để bắt đầu làm quen với ngôn ngữ nhé. 

• Lặp lại bài nghe nhiều lần: Nghe lại một bài nhiều lần để hiểu rõ hơn từng chi tiết nhé, đừng chỉ dừng lại khi mới chỉ nghe 1 lần. Ví dụ, nếu bạn không hiểu câu: "The train leaves at 6:30." Hãy nghe lại cho đến khi nhận ra các từ như "train" và "leaves".
• Kết hợp nghe với các kỹ năng khác: Bên cạnh việc luyện nghe, hãy kết hợp với các kỹ năng khác như phát âm, đọc hiểu.  Sau khi nghe một bài, hãy thử viết tóm tắt hoặc trả lời các câu hỏi như:

  • What is the main idea?

  • What words or phrases do you recognize?

4. Ebook 20 ngày luyện nghe dành cho người tự học

Nếu bạn chưa biết luyện nghe từ nguồn nào, có thể sử dụng các nguồn miễn phí trên mạng internet như:

• Ứng dụng: Duolingo, ELSA Speak.
• Podcast: All Ears English, BBC Learning English.
• Video: TED Talks, Rachel’s English.

Đặc biệt, trong bài viết này, SOL tặng các bạn cuốn Ebook "20 ngày luyện nghe" cực kì phù hợp cho việc tự học nghe tại nhà. 

✅ Tài liệu cực kì phù hợp cho việc TỰ HỌC tại nhà

✅ 20 bài nghe là 20 chủ đề thường gặp nhất trong đời sống, học tập và giúp chuẩn bị cho kỳ thi IELTS

✅ Gồm đầy đủ bài tập, ví dụ thực hành

✅ Từ vựng được minh họa bằng hình ảnh, kèm phiên âm IPA dễ nhớ, dễ thực hành

Các bạn có thể tải ebook này tại đây:

5. Kết luận

Luyện nghe không phải là một quá trình dễ dàng, nhưng với kế hoạch rõ ràng và sự kiên trì, bạn sẽ nhận thấy sự tiến bộ đáng kể. Hãy bắt đầu với những bài nghe đơn giản, thực hành hàng ngày và đừng ngại thử nghiệm các phương pháp khác nhau. Hành trình học ngoại ngữ tuy dài nhưng chắc chắn sẽ đầy thú vị và thành quả.

Chúc bạn thành công trên con đường chinh phục kỹ năng nghe tiếng Anh!