Rất nhiều bạn chia sẻ với SOL IELTS rằng mình đã luyện phát âm rất lâu. Có bạn học IPA, có bạn shadowing, có bạn nghe BBC, TED Talk suốt cả năm. Thế nhưng khi đi thi IELTS Speaking, điểm Pronunciation vẫn chỉ quanh quẩn 6.0 - 6.5.
Điều này khiến nhiều người hoang mang. Phát âm rõ ràng hơn trước, nói cũng trôi chảy hơn, vậy vì sao điểm vẫn không lên?
Câu trả lời có thể nằm ở một yếu tố rất nhỏ, nhưng lại xuất hiện ở tất cả bài Speaking band cao: attitude trong phát âm.
Trong bài viết này, hãy cùng SOL tìm cách cải thiện tiêu chí phát âm lên 7.0+ nhé.
Khi nhắc đến Pronunciation, rất nhiều người chỉ nghĩ đến việc phát âm đúng hay sai. Có đọc đúng âm /θ/ hay không, có phân biệt được ship và sheep hay không. Nhưng trong IELTS Speaking, phát âm không chỉ là kỹ thuật, mà còn là công cụ truyền cảm xúc, thái độ và năng lượng qua giọng nói.
Giám khảo không chấm bạn như một cái máy nhận diện âm thanh. Họ là người đối thoại trực tiếp với bạn. Khi nghe bạn nói, họ sẽ cảm nhận xem:
- Giọng nói của bạn có tự nhiên không
- Cảm xúc có “ăn nhập” với nội dung bạn đang nói không
- Bạn có đang kể một câu chuyện thật hay chỉ đang đọc một bài nói đã chuẩn bị sẵn
Đó chính là lúc attitude xuất hiện. Một bài nói có attitude là bài nói mà giọng điệu, nhịp điệu và cảm xúc khớp với nội dung đấy!
Một lỗi cực kỳ phổ biến ở những bạn dừng lại ở band 6.0 - 6.5 là emotion mismatch, tức là nội dung một đằng, giọng nói một nẻo.
Ví dụ, bạn nói: “I was extremely excited about that experience.” Nhưng giọng bạn lại đều đều, nhỏ, chậm, giống như đang kể một việc rất bình thường. Khi đó, dù câu từ không sai, giám khảo vẫn cảm thấy không thật, không tự nhiên, và thiếu năng lượng.
Hoặc bạn kể về một kỷ niệm buồn, nhưng giọng lại quá nhanh, quá sáng, nghe không có chiều sâu. Những sự lệch pha như vậy khiến bài nói mất attitude, và khi đó Pronunciation rất khó vượt qua band 7.0.
Để nâng Pronunciation lên band cao, chúng ta không cần nói nhanh hơn hay phát âm “Tây” hơn. Điều bạn cần là điều chỉnh cách dùng giọng sao cho phù hợp với nội dung thôi nè.
Trước hết, hãy tập match emotion với nội dung. Khi kể chuyện vui, giọng bạn nên sáng hơn, tốc độ nhanh hơn một chút. Khi nói về chuyện buồn hoặc áp lực, giọng có thể chậm lại, nhẹ hơn. Khi ngạc nhiên, intonation tự nhiên sẽ cao hơn. Khi kể chuyện hài hước, tone giọng có thể playful hơn một chút.
Tiếp theo, hãy chú ý nhấn vào những từ mang cảm xúc, thay vì nhấn đều tất cả các từ. Ví dụ:
“I was SO relieved after the exam.”
“I was COMPLETELY shocked by the news.”
Chỉ cần một từ được nhấn đúng, cả câu nói sẽ có sức nặng hơn rất nhiều. Ngoài ra, bạn cũng nên tập tăng giảm âm lượng và nhịp điệu, tránh nói đều đều một tone từ đầu đến cuối. Bài nói band cao luôn có nhịp, giống như đang kể chuyện cho người khác nghe, chứ không phải đang đọc bài. Nhớ nhé!
Một cách rất đơn giản để bài nói trở nên sống động hơn là thêm những câu cảm thán tự nhiên, giống như giao tiếp bên ngoài. Ví dụ như:
“Oh my god, that was insane.”
“Honestly, it felt amazing.”
“I still can’t believe that actually happened.”
Những câu này không cần phức tạp, nhưng lại giúp bài nói có điểm nhấn, có cảm xúc, và quan trọng nhất là nghe rất thật, không máy móc, không học thuộc.
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng mỉm cười khi nói là một “cheat code” thực sự. Khi bạn cười nhẹ, giọng nói sẽ tự động sáng hơn, rõ hơn, và nghe tự tin hơn rất nhiều.
Rất nhiều giáo viên nhận xét rằng chỉ cần mỉm cười, chất lượng giọng nói có thể cải thiện rõ rệt, đặc biệt với những bạn hay nói nhỏ hoặc giọng đều đều. Quan trọng hơn, nụ cười còn giúp bạn bớt căng thẳng và tạo cảm giác thân thiện với giám khảo đấy.
Ví dụ: Để trả lời cho câu hỏi part 2: Describe a time when you felt really proud of yourself, chúng ta sẽ thể hiện qua giọng chậm ở đầu (nervous), nhấn mạnh ở “something just clicked”, giọng sáng hơn ở phần kết:
I still remember that moment quite clearly, even though it happened a few years ago.
It was during my final year at university, when I had to give a presentation in front of a large audience. Honestly, public speaking had always scared me, so I was extremely nervous at first.
But once I started talking, something just clicked. I could see people nodding and actually listening. At that point, I remember thinking, “Wait, I’m doing okay!”
When it finally ended, I felt so relieved and, surprisingly, really proud of myself. That experience made me realize that I’m capable of more than I thought.
Pronunciation trong IELTS Speaking không chỉ là phát âm đúng từng âm. Để đạt band cao, bạn cần cho giám khảo thấy thái độ, cảm xúc và năng lượng trong cách bạn nói.
Nếu bạn đang dừng ở 6.0 - 6.5, rất có thể bạn không thiếu kỹ thuật. Thứ bạn cần điều chỉnh là cách kể chuyện, cách dùng giọng, và sự tự nhiên trong từng câu nói nhé. Hãy nhớ: Match cảm xúc với nội dung - Nhấn đúng từ quan trọng - Đừng nói như đọc bài - Và đừng quên mỉm cười khi nói.
Khi bạn bắt đầu nghe chính mình nói và thấy “giống giao tiếp hơn”, đó là lúc Pronunciation của bạn đang tiến rất gần tới band 7.0+ rồi đấy.
Chúc bạn luyện Speaking thật hiệu quả nha!
