Học từ vựng hiệu quả cùng phương pháp “Spaced repetition”

Từ vựng là một trong những yếu tố cực kì cần thiết khi học tiếng Anh hay bất cứ một ngôn ngữ nào. Thế nhưng nhiều bạn vẫn vật lộn với việc học từ vựng, học mãi không nhớ, không hiệu quả. Vậy đâu là bí quyết giúp chúng ta học từ vựng nhanh và ghi nhớ lâu hơn?

Chúng ta sẽ cùng cải thiện khả năng ghi nhớ từ vựng với phương pháp khoa học dựa trên những nghiên cứu về não bộ con người - Space repetition (Lặp lại ngắt quãng) trong bài viết này nhé. 

Nên học từ vựng vào lúc nào?

Để học từ vựng một cách hiệu quả nhất thì SOL IELTS khuyên bạn nên lựa chọn những “khung giờ vàng” – tức là những khung giờ bạn cảm thấy tiếp thu dễ nhất. Khung giờ này có thể phụ thuộc vào mỗi bạn bởi khả năng tiếp thu và sự tập trung của mỗi bạn sẽ có những sự khác nhau nhất định. 

Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu khoa học thì thời điểm sáng sớm là lúc đầu óc chúng ta minh mẫn và tỉnh táo nhất. Do vậy đây cũng là thời gian được khuyến cáo nên dành cho việc học từ vựng hoặc các kiến thức cần ghi nhớ sâu. 

Hãy đặt báo thức và lựa chọn cho mình 1 khung giờ vào sáng sớm để học từ vựng. Thói quen dậy sớm cũng giúp bạn làm được nhiều việc hơn trong 1 ngày đấy!

Spaced repetition là gì?

Phương pháp spaced repetition (lặp lại ngắt quãng) là kỹ thuật giúp chúng ta ghi nhớ thông tin một cách tối ưu bằng cách lặp lại thông tin trong 1 khoảng thời gian nhất định. Nói cách khác, đây là kỹ thuật gia tăng thời gian giữa những lần ôn tập, tức lặp đi lặp lại những kiến thức đã học theo chu kỳ. 

Não bộ sẽ lưu giữ thông tin một cách tốt hơn nếu bạn giãn cách những lần lặp lại thông tin. Đây là “hiệu ứng giãn cách”, bằng cách này, chúng ta học tập một cách khoa học hơn, thay vì nhồi nhét cùng lúc thì các kiến thức sẽ được giãn cách theo thời gian. Spaced repetition cực kì phù hợp khi bạn muốn ghi nhớ một lượng kiến thức lớn, đặc biệt thích hợp trong việc học từ vựng của một ngôn ngữ mới. 

Phương pháp lặp lại ngắt quãng giúp chúng ta phân bổ tần suất ôn tập các từ vựng đã học một cách phù hợp, dần dần đưa các thông tin vào trí nhớ dài hạn.

>> Cách học từ vựng tiếng Anh hiệu quả, nhớ lâu không phải ai cũng biết

>> Học từ vựng tiếng Anh qua gốc từ - phương pháp học từ vựng thú vị, nhớ lâu

Cách sử dụng phương pháp Spaced repetition

Có 2 cách ứng dụng phương pháp Spaced repetition thường dùng:

• Chu kỳ không đổi. Ví dụ: 2 ngày x 5 chu kì. Sau khi học 1 lượng từ vựng nhất định, bạn sẽ ôn lại từ vựng đó sau 2 ngày, 2 ngày tiếp theo bạn lại ôn tập các từ vựng 1 lần nữa và cứ tiếp tục cho đến lần thứ 5. Như vậy bạn sẽ học các từ vựng này 5 lần và mỗi lần cách nhau 2 ngày. 
• Ngày càng kéo dài chu kỳ. Khác với hình thức trên, ở hình thức này bạn sẽ kéo dài thời gian hơn giữa các lần ôn tập lại từ vựng. Ví dụ 2 ngày – 4 ngày – 8 ngày – 16 ngày…

Lưu ý: Không có tiêu chuẩn bắt buộc phải lặp lại từ vựng theo chu kì bao nhiêu lâu mà tùy thuộc vào khả năng và thời gian học tập của mỗi cá nhân. Bạn có thể tự xác định thời gian lặp lại từ vựng phù hợp với bản thân mình. Nếu bạn cảm thấy khó khăn trong việc ghi nhớ từ vựng nào, thì thời gian giữa hai lần ôn tập từ vựng đó càng ngắn và ngược lại, nếu bạn cảm thấy việc ghi nhớ dễ dàng hơn, thời gian lặp lại nên kéo dài ra. Thậm chí bạn có thể lặp lại theo giờ trong ngày nếu phù hợp với bản thân, ví dụ 30 phút, 1,5h, 3h, 6h, 9h, 15h...

SOL gợi ý bạn có thể áp dụng phương pháp này thông qua một số hình thức sau:

1. Sử dụng flashcards (thẻ ghi nhớ)

Đây là phương pháp được đưa ra vởi Sebastian Leitner khi kết hợp lặp lại ngắt quãng và flashcards. Với cách này, bạn cần chuẩn bị 5 chiếc hộp từ vựng đánh số từ 1 – 5, cùng các thẻ ghi nhớ từ vựng.

• Ngày đầu tiên, chúng ta xếp tất cả flashcard ghi từ vựng vào hộp đầu tiên và bắt đầu học. Với các từ vựng đã ghi nhớ, bạn hãy bỏ từ vựng sang hộp thứ 2, với các từ vựng chưa ghi nhớ, hãy để lại ở hộp thứ 1. 
• Lặp lại quy trình tương tự với các hộp tiếp theo. Ở hộp thứ 2, các flashcards đã ghi nhớ được chuyển sang hộp thứ 3, các flashcard chưa ghi nhớ sẽ được bỏ lại ở hộp thứ 1. 
• Cứ liên tục như vậy cho đến hộp thứ 5 đã được xếp đầy flashcards, tức là bạn đã ghi nhớ toàn bộ từ vựng cần học và kết thúc chu kỳ ôn tập của mình. Lúc đó bạn có thể chuyển sang ôn tập các nhóm từ vựng khác. 

Minh họa phương pháp lặp lại ngắt quãng khi học từ vựng với flashcards

Lưu ý: Khi thực hiện phương pháp này, bạn cần lưu ý đến khoảng thời gian ôn lại từ vựng qua mỗi hộp flashcards – tức là khoảng thời gian ngắt quãng. Bạn có thể lựa chọn 1 trong 2 cách chu kỳ không đổi hoặc ngày càng kéo dài chu kỳ như SOL đã hướng dẫn ở trên. Bạn có thể thực hiện đồng thời nhiều chu kỳ lặp lại cho các nhó từ vựng khác nhau. Quan trọng là cần xác định ngày và thời gian ôn luyện một cách cụ thể để không bị lộn xộn và theo đúng tiến trình.

2. Sử dụng các phần mềm ôn tập

Trên thực tế, để thực hiện phương pháp với flashcards, bạn sẽ gặp khó khăn khi ghi nhớ thời gian, lịch trình ôn tập. Bên cạnh đó sẽ khó quản lý thẻ từ vựng khi lượng từ vựng ngày càng lớn. Và một trong những cách để áp dụng Spaced repetition hiệu quả mà không gặp các vấn đề trên chính là áp dụng công nghệ - những phần mềm ôn tập từ vựng cho người học ngoại ngữ. 

Một số ứng dụng/ phần mềm bạn có thể sử dụng để học từ vựng có ứng dụng Spaced repetition có thể kể đến như:

• Anki
• Fluentu
• Quizlet
• Brainscape
• Memrise

Các ứng dụng này giúp bạn có thể học từ vựng thông qua cả hình ảnh, âm thanh… nên việc học sẽ trở nên thú vị hơn. Đồng thời các app cũng giúp bạn tự đánh giá hiệu quả học tập nữa. 

Tặng các bạn bộ từ vựng IELTS theo topic siêu hữu ích, bổ sung vào kho từ vựng để bắt đầu phương pháp lặp lại ngắt quãng nè:

• Tổng hợp từ vựng IELTS chủ đề Education theo sơ đồ tư duy
• Bản đồ tư duy từ vựng IELTS topic Health and diet
• Sơ đồ tư duy từ vựng IELTS topic Tourism and travel
• Tổng hợp từ vựng IELTS chủ đề Government and Politics (chính phủ và chính trị)
• Từ vựng IELTS topic Animals - Từ vựng tiếng Anh về động vật
• 100+ từ vựng IELTS thông dụng topic Travel (du lịch)
• Từ vựng IELTS chủ đề Family
• Từ vựng IELTS chủ đề Food & Drinks
• Từ vựng IELTS chủ đề Career (sự nghiệp)
• Từ vựng IELTS chủ đề Sports - Từ vựng tiếng Anh về thể thao
• Mở rộng vốn từ vựng IELTS về Quảng cáo - Từ vựng IELTS topic Advertising
• Từ vựng IELTS chủ đề Modern lifestyles and societal changes
• Từ vựng IELTS Topic Culture - Từ vựng tiếng Anh về văn hóa
• Từ vựng IELTS chủ đề Famous people/Celebrities
• Từ vựng IELTS chủ đề Music - Từ vựng IELTS về âm nhạc
• Trọn bộ từ vựng theo chủ đề trong IELTS Listening

Một số lưu ý khi thực hiện phương pháp Spaced repetition

1. Hãy lập kế hoạch khoảng cách cho các buổi học

Đây là bước quan trọng, giúp bạn đặt mục tiêu cho việc học từ vựng của mình. Bạn hãy quan tâm đến các yếu tố như:

• Số lượng từ vựng cần học
• Năng lực học tập, khả năng tiếp thu
• Thời gian cần đạt được mục tiêu từ vựng

Hãy xây dựng kế hoạch học tập - khoảng thời gian lặp lại phù hợp nhất với bản thân

Từ đó có thể xây dựng cho mình một kế hoạch giữa các lần lặp lại. Ví dụ:

• Lần lặp lại đầu tiên: Ngày 1
• Lần lặp lại thứ 2: Ngày 4
• Lần lặp lại thứ 3: Ngày 8
• Lần lặp lại thứ 4: Ngày 16
• Lần lặp lại thứ 5: Ngày 32

Hãy điều chỉnh khoảng thời gian lặp lại sao cho phù hợp nhất với lịch học tập của bạn.

2. Học từ vựng lần đầu

Ở bước này, SOL khuyên bạn nên tạo các từ vựng theo chủ đề, không nên học từ vựng riêng lẻ mà cố gắng lồng ghép các collocation, hoặc lấy ví dụ các mẫu câu hữu ích để có thể tận dụng được mọi thứ. Đừng quá cố gắng nhồi nhét thật nhiều mà lựa chọn khối lượng từ vựng cần học phù hợp với sức của bản thân nhé. 

3. Luôn duy trì sự kiên trì

Phương pháp Spaced repetition đòi hỏi bạn phải duy trì đều đặn, cũng như cần nhiều thời gian và nỗ lực để đạt được hiệu quả cao. Chính vì thế, đừng nản lòng nếu gặp những khó khăn ở giai đoạn đầu. 

Khi học theo phương pháp này, bạn nên tìm kiếm môi trường học tập thoải mái, đảm bảo chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ cần thiết để tránh bị phân tâm trong lúc học nhé.

Có thể nói spaced repetition là một phương pháp học từ vựng rất hiệu quả, giúp bạn ghi nhớ từ vựng sâu với khối lượng từ vựng lớn. Và tất nhiên, việc học nào cũng đòi hỏi sự kiên trì và thời gian. Hãy bắt tay vào học từ vựng tiếng Anh thông qua phương pháp này và chia sẻ kết quả với The SOL nhé.